“Verschillende disciplines moeten eerder samenkomen”
Emma de Looff over het belang van samenwerken in een vroeg stadium
Een kantoorgebouw krijgt een warmtepomp. Mooi, verduurzaamd. Totdat blijkt dat de netaansluiting te klein is. Of een bestaande constructie die het extra gewicht van de duurzame installaties niet kan dragen. Een gevel die niet geschikt is voor lage temperatuurafgifte. Dan begint het schuiven: extra isolatie, zwaardere fundering, grotere aansluiting. Budgetoverschrijding. Vertraging. Frustratie. Herken je het?
We ontwerpen na elkaar, rekenen na elkaar, optimaliseren na elkaar. Architect, adviseur, aannemer, installateur, leverancier. Ieder met de beste intenties, maar vanuit zijn eigen perspectief en planning. Pas laat in het proces komen de disciplines echt samen. Tegen die tijd liggen de belangrijkste keuzes al vast.
Bij circulaire herinrichting van utiliteitsbouw wordt dat pijnlijk zichtbaar. We verspillen nog heel veel en kopen gewoon weer nieuw. Willen we echt CO2 reduceren, grondstoffen besparen en gebouwen betaalbaar houden? Dan kan dat alleen als iedere productgroep meer dan alleen zijn eigen optimalisatie nastreeft; het vraagt om een gezamenlijke koers.
De opgave richting 2050 om CO₂-neutraal te zijn, in 2030 al vijftig procent hergebruik te bereiken is geen optelsom van losse innovaties. Het is een systeemvraagstuk. Netcongestie, schaarste aan technisch talent, stijgende materiaalkosten en geopolitieke onzekerheid maken dat extra duidelijk. Dit vraagt om collectieve verantwoordelijkheid.
Tijdens de doorpaksessies ‘Circulair herinrichten van utiliteitsgebouwen' onder begeleiding van De Bouwcampus viel iets op: kwetsbaarheid. Professionals die hardop zeiden dat ze het niet allemaal zeker wisten. Er werd geluisterd naar ieders kijk op zijn werkelijkheid. Alle disciplines, ‘The whole system in the room’, zitten om de tafel. Dat is geen zwakte, maar leiderschap. Want circulaire herinrichting is geen individuele prestatie, maar een gezamenlijke exercitie bij de start van een opgave, tijdens de gebruiksfase, bij vervanging en einde levensduur. Minder ego, meer effect.
Ik geloof dat het begint bij eerder kiezen. Kiezen voor elkaar. In bouwteamconstructies zien we hoe krachtig dat kan zijn: samen ontwerpen, samen puzzelen en alle disciplines rond één tafel. Geen treintje waar ieder zijn wagon aankoppelt, maar een dialoog waarin opdrachtgever, architect, adviseur, aannemer, installateur en leverancier met elkaar meedenken. Met contracten die samenwerking verduidelijken en vastleggen, in plaats van het vormen van een juridisch schild.
De vraag is niet óf we technisch kunnen verduurzamen, de vraag is: durven we te kiezen voor dialoog en samenwerking voordat alles vastligt. Voor partners en langetermijnsamenwerking in plaats van tegenpartijen. Innovatie zit in techniek. Maar vertrouwen is wat haar laat werken.
Emma de Looff
Commercieel manager bij Inteco
